Ի՞նչ պետք է իմանալ հղիության մասին

Հղիությունը կնոջ կյանքի հատուկ շրջան է, երբ նրա արգանդում զարգանում է ապագա երեխան: Առավել հաճախ բեղմնավորումը տեղի է ունենում սեռական հարաբերությունից հետո, սակայն հնարավոր է նաև վերարտադրողականությանն աջակցող տեխնոլոգիաների (ՎԱՏ) օգնությամբ: Հղիությունը կարելի է պարզել տնային թեստերի կամ արյան անալիզի միջոցով: Առաջին նշաններից են դաշտանի ուշացումը, սրտխառնոցը և հոգնածությունը: Հղիությունների մեծ մասն ավարտվում է երեխայի ծնունդով՝ բնական ճանապարհով կամ կեսարյան հատման միջոցով: Սակայն երբեմն հնարավոր են նաև այնպիսի ելքեր, ինչպիսիք են վիժումը, արհեստական ընդհատում կամ մեռելածնություն:

Ինչպե՞ս է տեղի ունենում բեղմնավորումը

Հղիությունը սկսվում է ձվաբջջի և սերմնաբջջի հանդիպումից:

•

Ձվազատում (Օվուլյացիա)

— ցիկլում մեկ անգամ ձվարանն արտազատում է ձվաբջիջ, որը 12–24 ժամ «սպասում է» սերմնաբջջին արգանդափողում:

•

Բեղմնավորում

— միլիոնավոր սերմնաբջիջներ շարժվում են դեպի ձվաբջիջ, բայց միայն մեկն է միաձուլվում նրա հետ:

•

Սաղմի (Էմբրիոնի) զարգացում

— բեղմնավորված ձվաբջիջը (զիգոտ) սկսում է բաժանվել՝ վերածվելով բլաստոցիստի:

•

Իմպլանտացիա

— մոտ երեք օր անց բլաստոցիստը հասնում է արգանդ և կպչում դրա պատին:

Այդ պահից սկսում է ձևավորվել ընկերքը, իսկ սաղմը զարգանում է պտղի: Այս շրջանում կնոջ օրգանիզմն արտադրում է հատուկ հորմոններ, որոնք արգելափակում են դաշտանը և ապահովում երեխայի զարգացումը:

Վերարտադրողականությանն աջակցող տեխնոլոգիաներ (ՎԱՏ)

Եթե բնական բեղմնավորումը դժվար է, բժիշկը կարող է օգնել:

•

Ներարգանդային սերմնավորում (ՆԱՍ)

— սերմնաբջիջները ներարկվում են անմիջապես արգանդ՝ ձվազատման (օվուլյացիայի) շրջանում:

•

Արտամարմնային բեղմնավորում (ԱԲ)

— ձվաբջիջը բեղմնավորում են սերմնաբջջի հետ լաբորատորիայում, իսկ պատրաստի սաղմը տեղադրում են արգանդում:

Որքա՞ն է տևում հղիությունը

Միջինում այն տևում է

40 շաբաթ կամ 280 օր

: Սակայն ժամկետը հաշվարկվում է ոչ թե բեղմնավորման պահից, այլ վերջին դաշտանի առաջին օրից: Ուստի, երբ կինն իմանում է հղիության մասին (մոտ երկու շաբաթ ձվազատումից հետո), ժամկետն արդեն համարվում է մոտ 4 շաբաթ:

Ինչպե՞ս հաշվարկել ծննդաբերության ամսաթիվը

Ամենապարզ եղանակը՝

• Գրի առեք ձեր վերջին դաշտանի ամսաթիվը:

• Ավելացրեք 7 օր:

• Հաշվեք 3 ամիս հետ:

• Ավելացրեք 1 տարի:

Սակայն կանանց միայն մոտ 5%-ն է ծննդաբերում ճիշտ կանխատեսվող օրը : Ավելի ճիշտ ժամկետը որոշվում է ՈւՁՀ-ով:

Հղիության գեստացիոն տարիքը

Գեստացիոն տարիքը

հղիության տևողությունն է, որը չափվում է շաբաթներով և օրերով վերջին դաշտանի պահից, այլ ոչ թե փաստացի բեղմնավորումից: Օրինակ՝ հղիության 22 շաբաթ և 3 օր:

Հղիության եռամսյակները (տրիմեստրներ)

Հղիությունը բաժանվում է երեք փուլի, յուրաքանչյուրը մոտ 13 շաբաթ:

•

Առաջին եռամսյակ (0–13 շաբաթ)

Սա ամենակարևոր փուլն է, երբ ձևավորվում են պտղի բոլոր օրգանները : Ախտանշանները կարող են լինել՝ հոգնածություն, սրտխառնոց, կրծքի ցավ, ախորժակի փոփոխություններ, փորկապություն և տրամադրության փոփոխություններ : Բժիշկները խորհուրդ են տալիս հղիության համար նախատեսված վիտամիններ և բացառել ալկոհոլը, ծխախոտը, թմրանյութերը և որոշակի սննդամթերքներ:

•

Երկրորդ եռամսյակ (14–28 շաբաթ)

Սրտխառնոցը նվազում է, ինքնազգացողությունը բարելավվում է : Հնարավոր են նոր փոփոխություններ՝ քաշի ավելացում, մկանացավեր, պտկերի շրջանի մգացում, հղիության գծի հայտնվելը և երեխայի առաջին շարժումները:

•

Երրորդ եռամսյակ (29–40 շաբաթ)

Սա վերջին փուլն է. պտուղն ակտիվորեն աճում և քաշ է հավաքում: Կինը կարող է զգալ հևոց, մեջքի ցավեր, հաճախակի միզարձակում և քնի հետ կապված դժվարություններ: Հայտնվում են ծննդաբերության նախանշաններ՝ կծկումներ, լորձային խցանի անջատում:

Հղիության ամբողջական և ոչ ամբողջական ժամկետներ

• Ժամկետային հղիություն — 39–40 շաբաթ:

• Վաղ ժամկետային հղիություն — 37–38 շաբաթ:

• Ուշ ժամկետային հղիություն — 41 շաբաթ:

• Հետժամկետային հղիություն — 42 շաբաթից հետո:

Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ նախածննդյան խնամքը

Բժշկի կանոնավոր այցելությունները թույլ են տալիս վերահսկել մոր և երեխայի առողջությունը : Ընդունելությունների ժամանակ բժիշկը չափում է ճնշումը և քաշը, ստուգում է անալիզները, լսում է պտղի սրտի բաբախյունը, կատարում է ՈւՁՀ և խորհուրդներ է տալիս սննդակարգի և կենսակերպի վերաբերյալ:

Այցելությունների ժամանակացույց՝

• մինչև 28-րդ շաբաթ — ամիսը մեկ անգամ,

• 28–36 շաբաթ — 2 շաբաթը մեկ,

• 36-րդ շաբաթից հետո — ամեն շաբաթ: